Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/welcome-back-buyer/inc/settings/Options.class.php on line 255

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/welcome-back-buyer/inc/settings/Options.class.php on line 255

Notice: Trying to access array offset on value of type null in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/welcome-back-buyer/inc/settings/Options.class.php on line 255

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 776

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 776

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 777

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 777

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 778

Deprecated: Array and string offset access syntax with curly braces is deprecated in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/woocommerce/includes/wc-formatting-functions.php on line 778

Notice: Trying to access array offset on value of type bool in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/wc-gallery/includes/functions.php on line 758

Notice: Trying to access array offset on value of type bool in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/wc-gallery/includes/functions.php on line 759

Notice: Trying to access array offset on value of type bool in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/wc-gallery/includes/functions.php on line 760

Notice: Trying to access array offset on value of type bool in /home/cvi/domains/christenenvoorisrael.nl/public_html/wp-content/plugins/wc-gallery/includes/functions.php on line 761
Terug uit de ballingschap: Hebreeuws - Christenen voor Israël
  • Israëlnieuws via Whatsapp

  • Nieuws

    Terug uit de ballingschap: Hebreeuws

    22 december 2012
    Eliëzer ben Jehuda buigt zich over een veelheid van boeken in zijn zoektocht naar nieuwe Hebreeuwse woorden.

    Eliëzer ben Jehuda buigt zich over een veelheid van boeken in zijn zoektocht naar nieuwe Hebreeuwse woorden.

    Het moderne Hebreeuws dat men tegenwoordig in Israël spreekt, heeft zijn wortels in het Hebreeuws van de Bijbel. Toch is er geen eeuwenlange ontwikkeling van de oude versie naar de nieuwe variant, want de taal van de Bijbel is een hele periode als spreektaal buiten beeld geweest.

    Het Hebreeuws is als het ware samen met het Joodse volk in ballingschap gegaan en in de periode van de eerste en tweede alija rond het begin van de twintigste eeuw weer terug op eigen bodem gekomen. Een wonderlijke geschiedenis vanaf het begin.

    Door Arie Korf
    Het verval van het Hebreeuws begint eigenlijk al na de eerste ballingschap, als het volk Israël in Babylonië steeds meer overgaat op het daar gesproken Aramees, de taal die in de tijd van Jezus vooral in Galilea nog steeds wordt gebezigd. Ook komt het Grieks tot bloei in het Nabije Oosten na de veroveringen van Alexander de Grote en zodoende is ook deze taal veel te horen in het Israël van Jezus’ dagen.

    Toch is het Hebreeuws nog niet weggestorven, zoals we in Handelingen 21:40 kunnen lezen. Het is pas na de verwoesting van Jeruzalem in het jaar 70 en de verstrooiing van het Joodse volk dat het Hebreeuws zijn waarde als spreektaal begint te verliezen, en alleen als godsdienstige en literaire taal in ere wordt gehouden. In de diaspora nemen de Joden de talen van hun gastlanden over en wordt het Hebreeuws als het Latijn van de Roomse Kerk: een formele liturgische taal.

    De literatuur en vooral de poëzie van de kleine groep Joden die wel in Israël blijven wonen, getuigen echter nog eeuwenlang van een gedegen kennis van het Hebreeuws. Maar ook dat verdwijnt als vooral in de tijd van de kruistochten de Joden in Israël gedecimeerd worden. Het Hebreeuws is alleen nog maar de taal van de Bijbel en de rabbijnse commentaren. Het wordt een taal van en voor geleerden waar ter wereld ze zich ook bevinden.

    Opleving
    In de eeuw van de verlichting vindt een kleine opleving van het Hebreeuws plaats onder Joodse schrijvers in Europa. Ze wilden het voor niet religieuze literaire doeleinden gebruiken en zij zijn het die beseffen dat het Hebreeuws zoals dat in de rabbijnse literatuur tot hen komt, niet geschikt is voor gebruik buiten de kring van Bijbel en Talmoed. Deze vooruitstrevende geesten beginnen daarom de oude taal van hun voorvaderen te bewerken en te moderniseren.

    Maar nog wordt het Hebreeuws niet gebruikt als omgangstaal. Dat kwam pas aan het einde van de negentiende eeuw toen er een bijzondere man naar Israël emigreerde met als doel het Hebreeuws weer als de oorspronkelijke taal van zowel land als volk te introduceren onder de duizenden Joden die tijdens de eerste alija (1882-1903) naar hun Eretz Israel waren getrokken om er weer als in de dagen van weleer te wonen en werken. Die man was Eliëzer ben Jehuda.

    Eliëzer ben Jehuda

    Toen Ben Jehuda als 23-jarige jongeman in 1881 met zijn pasgetrouwde vrouw Deborah in Israël aankwam, woonden er nog maar weinig Joden. Slechts weinigen werkten in de landbouw. Het was Ben Jehuda’s vurige wens dat de Joden in Israël als boeren aan het werk zouden gaan om het land weer op te bouwen, zoals hij drie jaar eerder tijdens zijn studiejaren in Parijs in een appel aan het Joodse volk had geschreven.

    Ze moesten allemaal naar Israël vertrekken om het land van hun voorvaderen weer op te bouwen. En ze kwamen. Niet alleen vanwege de oproep van Ben Jehuda, maar ook door die van vele anderen bij wie het zionisme al in het bloed zat. Al die immigranten spraken echter verschillende talen: Jiddisch (een mengeling van Hebreeuws en Duits), Ladino (een mengeling van Hebreeuws en Spaans), Arabisch, Duits, Frans, Russisch en Pools. Ben Jehuda zag hen in zijn visie alleen samen het land opbouwen als ze ook een gemeenschappelijke taal hadden.

    Het trof daarom dat hij als leraar aan de slag kon, en dat hij ook nog de gratie kreeg om het hele lesprogramma in het Hebreeuws te geven. Zijn plan begon al goed. Na een paar jaar startte hij ook met de uitgave van een Hebreeuwse krant waarin hij wekelijks niet alleen commentaar op politiek en wereldnieuws gaf, maar ook steevast nieuwe Hebreeuwse woorden publiceerde en Hebreeuwse vertalingen van moderne literatuur opnam.

    Een voorbeeld van zijn doorzettingsvermogen om ideeën in de praktijk te brengen, is ook de opvoedingswijze van zijn oudste zoon. Hij verbood iedereen de toegang tot zijn huis die geen Hebreeuws sprak, zodat zijn kind uitsluitend Hebreeuwstalig zou opgroeien. Ook dit plan lukte, en Itamar ben Avi zoals hij zich later zelf ging noemen, werd het eerste kind in de moderne tijd dat het Hebreeuws als moedertaal had.

    Hebreeuws wordt moedertaal
    Het invoeren van een nieuwe taal bleek toch een lastigere opgave dan Ben Jehuda had gedacht. Het was de oudere generatie die er sowieso niet aan wilde, maar de grootste kritiek kwam uit de hoek van de orthodoxe gemeenschap. Zij vonden het heiligschennis dat de taal van de Bijbel en de rabbijnen voor profane zaken zou worden gebruikt.

    Onder de jongere generatie sloeg het echter enorm aan en door de jaren heen klonk er steeds meer Hebreeuws in Israël. Toen Ben Jehuda’s oudste zoon eens door leeftijdsgenootjes werd uitgescholden omdat hij de zoon van een onruststoker en een oproerkraaier was, kon hij zijn vader met trots vertellen dat ze hem dan toch wel in het Hebreeuws hadden uitgescholden…

    Ben Jehuda kwam er achter dat hij een enorme vocabulaire zou moeten aanleggen, wilde hij het Hebreeuws succesvol maken. Immers, in het oude Hebreeuws ontbrak het aan moderne woorden voor in de huishouding en op straat, de politiek, de wetenschap, etcetera. Hij was daarom jarenlang bezig met het spitten in oude teksten op zoek naar geschikte stamwoorden die hij kon ombuigen naar een moderne betekenis.

    Ben Jehuda maakte ook gebruik van familietalen als Aramees, Syrisch, Arabisch, Koptisch en Ethiopisch om woorden te vormen die in het Hebreeuws niet meer of nog helemaal niet bestonden. Hij fantaseerde er dus niet zomaar op los, maar probeerde altijd terug te grijpen naar een woord of stam uit een verwante taal of uit het Hebreeuws van vroegere eeuwen.

    Door de jaren heen had hij zo duizenden en duizenden papiertjes met notities en woorden verzameld die hij later in een woordenboek zou verwerken: een naslagwerk in zeventien dikke delen dat pas in 1959 helemaal af was. Het woordenboek had hij bij zijn dood in 1922 niet afgekregen, maar wel was een andere wens in vervulling gegaan: Er was een hele generatie Joden in Israël opgegroeid met het Hebreeuws als moedertaal en genoeg woorden om zich er in de moderne tijd mee te redden. Daar kwam bij dat het Hebreeuws door de Engelsen werd erkend als een van de drie officiële talen in Israël.

    De jaren daarna nam het aantal sprekers van Hebreeuws zeer snel toe. Niet alleen onder de Joden die er al woonden, maar ook onder de duizenden die de weg vanuit de diaspora naar hun thuisland vonden. Onder hen waren ook velen van degenen die in 1948 als hoogwaardigheidsbekleders bij de oprichting van de staat Israël aanwezig waren.

    Het feit dat zij als kind al Hebreeuws hadden geleerd, droeg er zeker aan bij dat zij die taal als dé taal van hun land verkozen. Ook het Hebreeuws was nu officieel uit de ballingschap teruggekeerd.

    » Het boek Profetenmond, de biografie van Eliëzer ben Jehuda, is te verkrijgen bij het Israël Producten Centrum in Nijkerk of via israelwinkel.nl.